على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

910

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

او . و دراز گرديدن گياه . تعقف ( taaqqof ) م . ع . خميدن و كج گرديدن يق عقفت الشيئ فتعقف . تعقفر ( taaqfor ) م . ع . هلاك شدن يق عقفرته الدواهى فتعقفر . تعقل ( taaqqol ) م . ع . پاى را دو تا كرده بر بن ران و يا پيش مقدم زين نهادن يق تعقل الرجل . و هوش به خود آوردن . و تعقل بكفيه : در يك ديگر در آورد انگشتان هر دو دست را تا بر اشتر ايستاده سوار شود . و تعقل الدواء بطنه : بند آورد دوا شكم او را . و تعقل البعير : بست وظيف و ساق آن شتر را با هم . تعقل ( taaqqol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافت و ادراك و تفكر و تفهم . و تعقل كردن : فكر كردن در كارى و دريافتن و هوشيدن . تعقم ( taaqqom ) م . ع . آمد و شد كردن يق مكان قفر تعقم فى جوانبه السباع . تعقيب ( ta'qib ) م . ع . زرد شدن ميوهء عرفج . و از پس كسى در آمدن و در پى او رفتن . و دوباره در جنگ كفار رفتن در يك سال . و تردد و آمد و شد نمودن بكوشش در طلب چيزى . و دوباره كردن كارى را . و تعقيب الصلاة : نشستن بعد نماز جهة دعا . و انتظار و درنگى و التفات كردن در چيزى . و منه الحديث : من عقب فى صلوة فهو فى الصلاة . و قوله تعالى وَلَّى مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ يا مُوسى * اى لم يعطف و لم ينتظر . و نيز تعقيب : بدل چيزى گرفتن . تعقيب ( ta'qib ) ا . ع . استثنا يق ليس فى صدقته تعقيب اى استثناء . و نماز بعد تراويح . تعقيب ( taqib ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اذكار و اورادى كه پس از اداى نماز خوانند . تعقيبات ( ta'qib t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعقيب‌هاى پس از نماز . تعقيه ( ta'qeyat ) م . ع . خورانيدن چيزى به بچهء نوزاده تا بيرون آورد آنچه در شكم وى باشد يق عقى الصبى تعقية : و انداختن تير در هوا يق عقى بسهمه . و بلند پريدن مرغ يق عقى الطائر و عقى العقاب تعقية : از دورى و بلندى گرد چيزى گرديد آن عقاب . تعقيد ( ta'qid ) م . ع . جوشانيدن و ستبر كردن و گره‌دار ساختن بنا را . و سوگند كردن بىلغو و استثنا . تعقير ( ta'qir ) م . ع . نيك خسته كردن يق عقره تعقيرا ( للمبالغة ) . تعقيف ( ta'qif ) م . ع . كج گردانيدن چيزى را يق عقفت الشيئ تعقيفا تعقيل ( ta'qil ) م . ع عقل البعير : بست وظيف و ساق شتر را بهم ( شدد للكثرة ) . و عقله : عاقل گردانيد او را و منسوب كرد او را بسوى عقل . و عقل الكرم : غوره بر آورد درخت رز . تعقيم ( ta'qim ) م . ع . نازاينده گردانيدن يق عقمها الله . و خاموش كردن . تعكب ( taakkob ) م . ع . پيش آمدن اندوه بر كسى . تعكبس ( taakbos ) م . ع . تعكبس الشيئ : بر هم نشست آن چيز . تعكبش ( taakboc ) م . ع . تعكبش فيه الغصن : در آويخت آن شاخ با خار درخت . تعكر ( t kar ) ا خ . ع . نام قلعه‌اى در يمن . و كوهى از كوههاى عدن . تعكر ( taakkor ) م . ع . تيره و كدر گشتن . تعكز ( taakkoz ) م . ع . بر چوب‌دستى آهن‌دار تكيه كردن . تعكس ( taakkos ) م . ع . تعكس فى مشيته : برفتار مار رفت . تعكش ( taakkoc ) م . ع . دشوار گرديدن . و فراهم آوردن تننده پايهاى خود را جهة بافتن تارها . و باهم در آمده و در كشيده شدن چيزى . و پيچيده گرديدن موى و بر هم نشستن آن . تعكص ( taakkos ) م . ع . تعكص به على : زفتى نمود به آن بر من و نداد . تعكظ ( taakkoz ) م . ع . پيچيده و دشوار شدن كار و سخت گرديدن آن . و دشوار گرديدن سفر بر كسى . و دور شدن آن . و خود را در بند داشتن قوم تا فكر و تامل در كارى نمايند . تعكف ( taakkof ) م . ع . خود را بند كردن و باز داشتن . تعكن ( taakkon ) م . ع . نوردناك گرديدن شكم . و تو بر تو شدن چيزى . تعكيب ( ta'kib ) م . ع . دود بر آوردن آتش . تعكية ( ta'keyat ) م ع . چون واوى باشد بر شمشير و نيزه پى تر را بستن يق عكى على سيفه و رمحه تعكية . و چون يائى باشد مردن يق عكى زيد تعكية . تعكير ( ta'kir ) م . ع . در آميختن دردى به شراب و روغن و شيره و مانند آن . و تيره گردانيدن آب را . تعكيز ( ta'kiz ) م . ع . عكازة در بن نيزه كردن . تعكيش ( ta'kic ) م . ع . گره بر آوردن نان يق عكش الخبز تعكيشا . تعكيظ ( ta'kiz ) م . ع . عكظ عن حاجته : برگردانيد و باز داشت از نياز . و عكظه حاجته : باز داشت حاجت او را و بند نمود . و عكظ فى الايصاء : زيادتى كرد در اندرز .